Społeczność

Kaszuby - (kasz. Kaszëbë lub Kaszëbskô) to kraina historyczna w Polsce, będąca częścią Pomorza, którą zamieszkują Kaszubi, Tutaj prezentujemy historie ludzi związanych z regionem Kaszub.

Ze słownika Polsko-Kaszubskiego:bujny | ùjny, ùj, bùjny (sł. Eugenisz Gołąbek)
niedziela, 31 maj 2020 14:13

Szkoła w Węsiorach

Autor: 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Szkoła w Węsiorach

Historia budynku szkoły podstawowej w WęsiorachPierwszy budynek szkolny w miejscowości Węsiory został zbudowany w 1823 roku,po zniesieniu pańszczyzny w zaborze pruskim. Budował ją tak zwany patron, dziedzic z Borowca, pan Borowski. Początkowo była tamtylko jedna izba, a dzieci uczono języka polskiego jako przedmiotu. W roku 1871 kierownikiem szkoły został Wiktor Kantowski,pochodzący z Kamienicy Szlacheckiej. Za jego czasów przebudowano budynek szkolny, mianowicie rozebrano jedno skrzydło budynku i pobudowano dwie izby. W czasie zaborów narzędziem germanizacji i rusyfikacji mieszkańców regionu były szkoły, w których stopniowo likwidowano nauczanie w języku polskim. Szczególnie trudna sytuacja dla Polaków panowała wzaborze pruskim –już w 1887 rokujęzyk niemiecki stał się językiem wykładowym nawet w szkołach elementarnych, jedynie nauka religii odbywała się jeszcze po polsku. Gdy w 1906 rokuwładze wydały zarządzenia zakazujące nauczycielom i dzieciom używania języka polskiego,również na tych zajęciach, w całym zaborze pruskim wybuch strajk szkolny –dzieci odmawiały odpowiedzi w języku niemieckim, niszczyły niemieckie książki i wbrew urzędnikom modliły się po polsku. Strajkującą młodzież i wspierających ją rodziców poddawano surowym represjom. Opór dzieci i ich rodziców złamano biciem i surowymi karami pieniężnymi1. Przez siedem lat nauki w szkole wpajano dzieciom, że są Niemcami i powinni wiernie służyćkrólowi i ojczyźnie. W okresie międzywojennym budynek szkolny liczył już 102 lata2i nie nadawał się do celów szkolnych. Był zbudowany bez izolacji, od jesieni ściany nasiąkały wilgocią prawie do sufitu. W mieszkaniu nauczyciela, w szafie, przez zimę zgniły ubrania. Wezwana wówczas komisja sanitarna z Kartuz,po obejrzeniu stanu izb szkolnych i mieszkania nauczyciela, oświadczyła, że nie ma funduszy na budowę nowej szkoły,a zepsute ubrania kazali ofiarować bezrobotnym.W 1924 roku po raz pierwszy w dziejach wioski otwarto klasę VII, która liczyła dziesięcioro dzieci,w związku z czym do użytku dopuszczono czwartą izbę szkolną na poddaszu.Od roku 1933 szkoła w Węsiorach była szkołą dwuklasową o czterech oddziałach3. Było to związane z reformą “jędrzejowiczowską”. Dużo zdolnych dzieci z miejscowej szkoły,miało zamknięty dostęp do szkoły średniej z powodu braku siedmiu klas.1Burzyńska-Wentland L., Strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906-1907, Gdańsk 2009, s. 31-45.2Kronika Szkoły Podstawowej w Węsiorachz roku szkolnego 1990/91.3Kronika Szkoły Podstawowej w Węsiorachz roku szkolnego 1988/89.
Znaczną przebudowę ustroju szkolnego przeprowadzono na mocy ustawy z 1932roku, uchwalonej z inicjatywy między innymi wyznań religijnych i oświecenia publicznego Janusza Jędrzejewicza. Reforma zwana jędrzejewiczowską utrzymała 7-letni obowiązek szkolny w zakresie szkoły powszechnej, ale zarazem zachowała zróżnicowanie organizacyjne i programowe tych szkół (szkoły powszechne I, II i III stopnia, tj. 4-, 6-i 7-klasowe), faktycznie sankcjonując różnice w poziomie wykształcenia już na pierwszym, obowiązkowym szczeblu nauczania. Wstęp do gimnazjum dawało ukończenie 6 klas szkoły powszechnej, klasa 7 była przeznaczona dla tych, którzy nie zamierzali kształcić się dalej. Gimnazjum, teraz 4-letnie, miało jednolity program ogólnokształcący. Do studiów wyższych przygotowywały 2-letnie licea o programie ukierunkowanym (humanistycznym, matematyczno-fizycznym, przyrodniczym). Ustawa przewidywała, że 60% szkół powszechnych może mieć stopień organizacyjny. Większość szkół I stopnia działało we wsiach, co znacznie utrudniało dostęp dzieci wiejskich do szkół średnich i wyższych. Trudności finansowe, niedobór nauczycieli i braki lokalowe powodowały, że znaczna liczba dzieci pozostawała poza szkołą, nie wypełniając obowiązku szkolnego. Ustawa ta dokonała także przebudowy systemu kształcenia nauczycieli-likwidacji uległy seminaria nauczycielskie, powołano na ich miejsce 3-letnie licea pedagogiczne oparte na podbudowie szkoły średniej. Ta ustawa ustaliła jednolity system szkolny w Polsceobowiązujący do schyłku IIRzeczpospolitej4. Nowa reforma szkolna, zapoczątkowana ustawą sejmową z 15 lipca 1961roku, wprowadziła 8-klasową szkołę podstawową. Przedłużenie o jeden rok nauki w szkole podstawowej miało umożliwić rozłożenie materiału nauczania na dłuższy okres, a tym samym zmniejszyć zjawisko drugoroczności. Ustawa przedłużała obowiązek szkolny do 17 roku życia5.W okresie powojennymw szkole początkowo brakowało większości szyb, nie było ani jednej całej ławki, prawie wszystkie były zniszczone i spalone przez uciekającą cywilną ludność niemiecką. Po wypożyczeniu kilku ławek ze szkoły w Sulęczynie(Węsiory należą do gminy Sulęczyno), zapisano186 dzieci,które podzielono na grupystarszych uczących się od godziny ósmej do dwunastej i młodszych od dwunastej do czternastej. Dzieci siedziały po turecku,na ziemi,zpowodu braku ławek. Po długich staraniach w zarządzie gminnym w Sulęczynie,szkoła otrzymała 25 nowych ławek. Do tego czasu dzieci z klas I-III musiały 4R. Wroczyński, Dzieje oświaty polskiej 1795-1945, Warszawa 1980, s. 358-365.5Historia wychowania. Wiek XX, red. J. Miąso, cz. 1, Warszawa 1980, s. 13-15.
uczyć się stojąc lub siedząc na krzesłach przyniesionych z domu6. Wiosną 1955 roku przystąpiono do budowy nowej szkoły w Węsiorach7. Był to już czwarty projekt budowy nowego budynku szkolnego. Pierwszy powstał już w 1939 roku,aszkoła miała być wybudowana z Funduszu Towarzystwa Popierania Budowy Publicznych Szkół Powszechnych. Plan tenupadł z powodu wybuchu wojny. Władze niemieckie zaakceptowałyten projekt i zamierzały rozpocząć budowę w 1941 roku, ale marsz na wschód stanąłna przeszkodzie.W 1945 roku, po wyzwoleniu, powstałkolejny projekt, który upadł, ponieważ władze stwierdziły,że nie opłaca się budować nowej szkoły dla dzieci kilku robotników leśnych. Pojawił się zamiar przesiedlenia tutejszej ludności na Żuławy,jako że tamtejsze ziemie były nieurodzajne i miały być zalesione. Gospodarze nie zgodzili się na zrzeczenie się swoich gospodarstw,ponieważ nie dawano wtedy jeszcze aktów nabycia ziemi na nowych terenach. Dopiero w maju 1955 roku sprawa budowy ruszyła na nowo, ponieważ stan starego budynku przedstawiał się katastrofalnie. Do budowy nowej szkoły przyczyniło się sporo osób: Komitet Rodzicielski szkoły, przewodniczący Gromadzkiej Rady Narodowej-Jan Zielonka, inspektor szkolny-Stanisław Roszkowski, pracownik wydziału oświaty pan Wencel oraz pełniący wtedy funkcję kierownika szkoły Paweł Stankiewicz8. Nowy budynek, w którym do dziś mieści się szkoła,zbudowano na gruntach szkolnych, przy szosiez Bytowa do Kartuz. Nadzór techniczny prowadził architekt powiatowy pan Kostuch. Szkołę oddano do użytku 3 września 1956 roku9. Stary budynek przeznaczono na przedszkole i mieszkanie dla nauczycieli. Nowy budynek jestobszerniejszy i wygodniejszy. Mieszkanie dla kierownika i pokój dla nauczyciela zbudowano na poddaszu, przez co pokoje były małe i nieforemne. Koszt budowy wyniósł 600000 złotych. W pobliżu szkoły wybudowano budynek gospodarczy, który kosztował 60000 złotych. Postawiono również pompę, a głębokość studni wynosiła 98 metrów z lustrem wody na głębokości 26 metrów. Powierzchnia użytkowa działkina której stoi budynek wynosi390,8 m2, a kubatura budynku liczy113m3. Budynek składa się z dwóch kondygnacji nadziemnych i jednej podziemnej. Jest to budynek murowany na fundamentach betonowych z drewnianym dachem krytym blachą10. Nowa szkoła została wyposażona w nowoczesne, jak na lata 50., pomoce naukowe, natomiast budynek nie był jeszczewtedyzelektryzowany, ponieważ w wiosce nie było elektryczności. W roku szkolnym 1959/60 odnowiono lamperie w izbach klasowych i na korytarzu, 6Księga Protokołów Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w Węsiorach z lat 1955-1960.7Tamże.8Tamże.9Tamże.10Księga Inwentaryzacji Szkoły Podstawowej w Węsiorach z 1995 roku. naprawiono ławki, przestawiono dwa piece, zakupiono umywalki i kosze na śmieci, a także zaopatrzono szkołę w opał. W tym samym czasie do wioski doprowadzono elektryczność. Światło podłączono z linii Mściszewice –Łosienice. Gospodarzom zainstalowano elektryczność na warunkach ulgowych, a 60% kosztów pokryło państwo. W szkole założono 54 żarówki elektryczne. Podczas wakacji, w tym samym jeszcze roku szkolnym dokończono remont w szkole, przestawiono kolejne 2 piece, odświeżono kancelarię, szatnię i gabinet pomocy naukowych11. Jak wskazują zapiski wKsiędze Protokołów Szkoły, w1996 roku założono ogrzewanie centralne z piecem olejowym. Obecnie budynek jest po generalnym remoncie, wymieniono podłogi, drzwi, zakupiono szafki dla uczniów, nowe krzesełka i ławki, wyremontowano toalety i przystosowano je dla osób niepełnosprawnych, a część okien drewnianych wymieniona została na okna plastikowe. Wyposażono kuchnię szkolną i częściowo pokój nauczycielski. W szkole na parterze znajdują się 4 duże sale lekcyjne, z czego jednajest jednocześnie salą komputerową,ze względu na ograniczone warunki lokalowe, biblioteka wraz z małą czytelnią, gabinet dyrektora, pokój nauczycielski, dość długi,ale wąski korytarz, toalety oraz kuchnia. Na piętrze,a raczej poddaszu znajdujesię mała szatnia, dwie niewielkie salelekcyjne na 6 osóboraz gabinet logopedy. Resztęstanowią mieszkaniadla nauczycielii pomieszczenie gospodarcze. Trzy sale lekcyjne na parterze wyposażone są w tablice interaktywne oraz projektory.Klasy posiadają sporo pomocy naukowych, plansz tematycznych, mapy itp. Szkoła posiada własne boisko do gry w piłkę nożną, siatkówkę i koszykówkę. Budynek szkolny nie posiada świetlicy szkolnej, gabinetu higienistki,ani sali gimnastycznej12.Dnia 3 czerwca 2013 r. odbyło się uroczyste otwarcie boiska szkolnego wWęsiorach.Oddano do użytku plac sportowo-rekreacyjny wraz z nowym ogrodzeniem oraz placem zabaw dla dzieci.11Księga Protokołów Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w Węsiorach z lat 1955-1960.12Księga Protokołów Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w Węsiorach z lat 2000-2003.

Czytany 285 razy

Skomentuj

Komentarz zostanie opublikowany po zatwierdzeniu przez redakcję.


Proszę rozwiązać proste zadanie (blokada antyspamowa):

Skocz do:

Polecamy

Gościniec Kaszubski
( / Baza noclegowa)

Zdjęcie z galerii

Ostatnie komentarze

Gościmy

Odwiedza nas 113 gości oraz 0 użytkowników.

szwajcaria-kaszubska.pl