Szlaki turystyczne

Znajdziesz tu informacje na temat miejsc, które są ciekawe do odwiedzenia. Prezentacja wizualizacji i zdjęć oraz opisów szlaków pieszych, rowerowych i Nordic Walking.

Ze słownika Polsko-Kaszubskiego:grudkowaty | grużlowati, grużelkòwati (sł. Eugenisz Gołąbek)
sobota, 05 październik 2019 16:09

Parafia Świętej Trójcy w Kościerzynie

Autor: 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Kościół p.w. Świętej Trójcy to największy, a zarazem najstarszy kościół w dekanacie. W tej neobarokowej Świątyni otaczany jest czcią cudowny Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus na ręku. Matka Boża Kościerska jest Królową i Opiekunką rodzin chrześcijańskich.

Pierwsza wzmianka o parafii kościerskiej pochodzi z 1210 r. Parafia kościerska należała od chwili swojego powstania aż do roku 1826 do biskupa włocławskiego. Po 1826 r. Parafia św. Trójcy została włączona do biskupstwa chełmińskiego z siedzibą w Pelplinie. Równocześnie stała się siedzibą dekanatu.

Na przestrzeni wieków kościół parafialny wielokrotnie ulegał pożarom, które niszczyły świątynię w 1463 i w 1626 r. Istnienie drewnianej świątyni stwierdza sprawozdanie z wizyty biskupiej, pochodzącej z 1583 r. Nowy kościół murowany stanął w Kościerzynie w roku 1642.

Z jego okresu pochodzi ołtarz główny, ołtarze poboczne, zespół stall i niektóre obrazy. Tereny parafii ucierpiały znacznie w wyniku działań wojennych prowadzonych przez Rzeczpospolitą na przełomie XVII i XVIII w. Kolejny pożar kościoła miał miejsce w 1709 r. Lata 1709 – 1711 były dla tych terenów szczególnie tragiczne, mieszkańców Kościerzyny dziesiątkowały epidemie i przemarsze wojsk.

Nowy kościół wzniesiono w 1724 r., a konsekrowano w 1769 r. Kościół ten rozebrano mimo dobrego stanu, gdyż nie mieścił wiernych obszernej parafii. W latach 1914 – 1917 zbudowano nowy, obecny, duży neobarokowy kościół.

W 1970 r. Biskup chełmiński Kazimierz Kowalski, mając na względzie dzieje cudownego obrazu Matki Bożej, ustanowił w tym kościele maryjne sanktuarium.

Nowy etap w historii sanktuarium wiąże się z objęciem stanowiska proboszcza kościerskiej fary przez ks. Mariana Szczepińskiego , dziekana dekanatu kościerskiego. W 1997 r. zwraca się z prośbą do biskupa Pelplińskiego o nadanie tytuły Sanktuarium Maryjnemu w Kościerzynie: Matki Bożej Kościerskiej – Królowej Rodzin. Prośba ta została pozytywnie rozpatrzona przez księdza biskupa.

Uroczysta koronacja obrazu koronami papieskimi odbyła się w Kościerzynie 16 maja 1998r.
W czerwcu 2002 r. parafia Świętej Trójcy przeżyła koronację XV – wiecznej piety Matki Bożej Bolesnej znajdującej się w kościele sióstr Niepokalanek. Jest to niezwykły przypadek w dziejach Kościoła, aby na terenie jednej parafii znajdowały się dwa sanktuaria.

Obecny, duży neobarokowy kościół mieści dawny historyczny wystrój z wcześniejszych kościołów oraz neostylowe uzupełnienia. Jest to okazała budowla trzynawowa murowana z cegły na kamiennej podmurówce z wieżą nakrytą barokowym hełmem. Wnętrze nakryte jest drewnianym stropem. Większość wyposażenia świątyni pochodzi głównie z pierwszej połowy XVIII w.

Najstarszym zabytkiem świątyni jest późnogotycki obraz „Ukrzyżowanie” pochodzący z początku XVI w. znajdujący się w prawym bocznym ołtarzu. Okazały ołtarz główny, pochodzący z pierwszej połowy XVII w., stylowo należy do okresu przejściowego z renesansu w barok. W nastawie ołtarza widnieje płaskorzeźbiona scena koronacji Najświętszej Marii Panny. Dalsze wyposażenie świątyni składa się m. in. z rokokowej chrzcielnicy oraz barokowej ambony z malowaną podobizną starego XVIII-wiecznego kościoła.

W bocznej kaplicy kościerskiej fary umieszczony jest obraz Matki Bożej z dzieciątkiem na ręku. Jest to dzieło nieznanego malarza pochodzące z XVII w. odtwarzające obraz „Matki Bożej Śnieżnej”, nazywany również „Salus Populi Romani”, który od XI w. znajduje się w Rzymie w Bazylice Santa Maria Magiore.

W kościerskiej kaplicy sióstr niepokalanek szczególną czcią otaczana jest Matka Boża Bolesna. Pośredniczy w tym gotycka Pieta - arcydzieło kamiennej sztuki pomorskiej z XV w. Zarówno okoliczności powstania rzeźby, jak i jej pierwsze miejsce pobytu są nieznane.


Dzieje Sanktuarium i Pieta Kościerska

 

W diecezji pelplińskiej, w sercu malowniczej ziemi kaszubskiej, leży XIII-wieczne miasto Kościerzyna. Od 1863 r. znajduje się tu przy ul. 8 marca l okazały gmach, zwany Zakładem, w którym obecnie mieści się Szkoła Podstawowa Nr l; obok klasztor Sióstr Niepokalanek oraz przylegająca do niego neoromańska kaplica Niepokalanie Poczętej Matki Boskiej Anielskiej wybudowa­na w 1871 r. według projektu architekta Obucha z Gniewa.

Współczesny wystrój kaplicy pochodzi z końca lat siedemdziesiątych i jest dziełem gdańskich artystów - plastyków Elżbiety Szczodrowskiej-Peplińskiej i Roberta Peplińskiego. Jak twierdzą specjaliści zafascynowani pięknem gotyku, nie naginając struktury muru do swej koncepcji, a wykorzystując wnętrze oraz zewnętrzną bryłę budowli, stworzyli oni harmonijne dzieło, w którym umiejętnie połączyli nowoczesność z pięknem dawnej architektury. Z XIX - wiecznego wystroju wnętrza kościółka pozostały tylko bogato zdobione witraże sprowadzone z Monachium oraz Droga Krzyżowa z terakoty wykonana w pracowni Jansena z Kolonii.

Najcenniejszym zabytkiem świątyni jest łaskami słynąca gotycka Pieta, otoczona wielką czcią wiernych. Kamienna figura o wadze 50 kg i wysokości 58,5 cm przedstawia siedzącą na tronie zbolałą Maryję, trzymającą na kolanach martwe ciało swego Syna. Rzeźba ta bez wątpienia pochodzi z początku XV wieku i posiada duże walory artystyczne. Wzorowana jest na najlepszych średniowiecznych dziełach artystów europejskich.

Piętę umieszczono po prawej stronie ołtarza głównego (potężny krzyż z Chrystusem przypiętym do drzewca) w niewielkiej niszy. Po lewej stronie prezbiterium -symetrycznie - równoważy ją kolista tarcza, skłębiona jak obłok - Duch Święty.

Matka Boża siedzi frontalnie na czarnym tronie, z głową zwróconą nieco w lewo. Prawym ramieniem podtrzymuje martwe ciało Chrystusa, złożone na Jej kolanach. Lewą smukłą dłonią trzyma prawą rękę Syna. Wyraz delikatnej twarzy Maryi, pochylonej lekko w stronę twarzy Jezusa, jest smutny. Nieznany artysta przedstawił Ją jako młodą kobietę, ale emanujący z Niej ból wskazuje, jak wiele przeżyła: cała postać Maryi zastygła w cierpieniu. Matka Boża ubrana jest w długi, pofałdowany niebieski płaszcz ze złotą lamówką i gwiazdkami, podbity czerwoną podszewką. Spod płaszcza widoczne są czerwone buciki. Na głowie ma białą chustę ze złotą ząbkowaną lamówką, pofalowaną w drobne fałdki skupione z lewej strony. Układ kolorów - nawiązujący do średniowiecznej symboliki - łączy w postaci Maryi miłość i cierpienie, a także godność królewską (czerwień) z niewinnością i czystością (błękit i biel).

Ciało Chrystusa, wysunięte z lewej strony poza sylwetkę Maryi, pełne bolesnej ekspresji, o wygiętej klatce piersiowej i odchylonej głowie, spoczywa półleżąc na Jej kolanach. Głowa Chrystusa o ciemnobrązowych włosach, w koronie cierniowej, osuwa się ku ziemi. Na twarzy maluje się ból, ale i spokój. Oczy są lekko otwarte. Na nagim ciele widnieje pięć ran po Śmierci krzyżowej wraz z wypływającymi z nich kroplami krwi. Biodra okrywa perizonium - białe ze złoconą lamówką.

Rzeźba - nieduża i misternie wykonana - sprawia wrażenie kruchości i lekkości; aż trudno uwierzyć w jej 50-kilogramowy ciężar.

Ani autor rzeźby, ani pierwsze miejsce jej pobytu nie są znane. Pięta została znaleziona w Chełmnie nad Wisłą, gdzie była zakopana przy „żelaznej bramie" w pobliżu kościoła św. Jana i powierzona siostrom benedyktynkom, które umieściły ją w swoim chórze i otoczyły wielką czcią. Modliły się przed Nią żarliwie i za Jej pośrednictwem upraszały u Boga wiele łask.
O ogromnym kulcie cudownej figury, jaki tu istniał, świadczy fakt, iż w czasie kasaty konwentu benedyktyńskiego w 1822 roku siostry, przenosząc się do swego folwarku w Bysławku, „nic z kościoła nie zabrały", jedynie łaskami słynącą Pietę, gdyż „tak im była droga, że rozstać się z nią nie chciały".

W Bysławku figurę Matki Bolesnej umieszczono w bocznej kaplicy kościoła, gdzie nadal otoczona była głęboką czcią, tak przez siostry benedyktynki, które codzien­nie tutaj sławiły Ją śpiewem Godzinek, jak i przez okoliczną ludność, przychodzącą z potrzeby serca i powierzającą Jej swe troski. Przez wstawiennictwo Maryi alkoholicy zrywali z nałogiem, zwaśnione rodziny pojednywały się, a smutni odchodzili pocieszeni. W Bysławku sławne też były na całą okolicę odpusty związane z kultem Matki Bolesnej, na które licznie przybywali wierni.

Po śmierci ostatnich sióstr benedyktynek ówczesna przełożona klasztoru Sióstr Miłosierdzia w Chełmnie - Aniela Melszyńska przewiozła figurę Matki Bolesnej z Bysławka na jej dawne miejsce do Chełmna n/Wisłą - z wielkim pietyzmem, „trzymając ją na kolanach".

W 1863 r. s. Aniela Meszyńska została przełożoną nowo powstałego Zakładu wychowawczo-naukowego w Kościerzynie, który powstał z inicjatywy polskiego społeczeństwa, zwłaszcza ks. kanonika Juliana Prądzyńskiego i jego siostry Klementyny Łaszewskiej. Celem tego Zakładu miało być umocnienie ducha narodowego i wiary w polskich rodzinach, przez gruntowne przygotowanie dziewcząt do tych zadań. Siostra, zdając sobie sprawę z wielkiej odpowiedzialności, jaką jej powierzono, szukała pomocy u Tej, która była bliska jej sercu. Poprosiła ówczesnego ordynariusza diecezji chełmińskiej ks. bpa Jana Marwiczato zgodę na przewiezienie łaskami słynącej figury do Kościerzyny. Otrzymała na to pozwolenie.

Niedługo potem figurę umieszczono w domowej kaplicy Zakładu, a później - publicznej, po jej wybudowaniu w roku 1871.8U stóp Maryi licznie gromadziły się wychowanki Zakładu, nauczyciele oraz okoliczni mieszkańcy. Odchodzili stąd umocnieni w duchu i pocieszeni. Z powodu represji ze strony władz pruskich kilkakrotnie zmieniało się kierownictwo Zakładu, ale nigdy nie doszło do jego zamknięcia, dzięki Tej, która królowała w tym miejscu, trzymając na kolanach martwego Syna. Podczas pierwszej wojny światowej kaplica spełniała rolę kościoła parafialnego, który w tym czasie był w budowie.

W czasie drugiej wojny światowej Piętę ukryto na plebanii w parafii Świętej Trójcy. Ówczesny proboszcz - ks. Mathias Stein, Niemiec, zapewniał wiernych, że miasto ocaleje, ponieważ Matka Boża Bolesna w szczególny sposób osłania Kościerzynę swym płaszczem.10 Modlił się do niej żarliwie i przykładem zachęcał parafian do całkowitego Jej zawierzenia. Miasto ocalało.
W dowód wdzięczności mieszkańcy Kościerzyny i okolicznych miejscowości w czasie misji parafialnych w 1958 roku oddali Matce Bożej Bolesnej publiczny hołd, dziękując za opiekę i ocalenie miasta podczas obu wojen światowych. Z tej okazji w uroczystej procesji pod przewodnictwem administratora parafii Świętej Trójcy ks. Stanisława Chudzińskiego, z udziałem duchowieństwa, sióstr zakonnych i licznie zgromadzonych wiernych, przeniesiono Piętę z Zakładu do kościoła parafialnego, gdzie była wystawiona do publicznego kultu. Modlono się przed Nią żarliwie przez całą dobę. Wielu uczestników doznało szczególnych łask. Po modlitewnym czuwaniu figura procesjonalnie wróciła do Zakładu. Ponieważ taka religijna manifestacja nie podobała się władzom komunistycznym, w następnych latach tylko przewożono Piętę do kościoła na odpustowe nabożeństwo ku Jej czci.

W1946 roku ówczesny ordynariusz diecezji chełmińskiej - ks. bp Józef Kowalski oddał Zakład kościerski wraz z kaplicą i Matką Bolesną pod opiekę Zgromadzeniu Sióstr Niepokalanek. One odpowiadając na potrzeby owych czasów, browadziły tu Społeczny Dom Dziecka oraz szkołę podstawową i gospodarczą. Pod troskliwym okiem Najlepszej Matki wychowywały się dziewczęta zgromadzone z różnych stron Polski, a po przejęciu tego obiektu przez państwo w 1952 roku - także dzieci z Kościerzyny i okolic, uczęszczające na katechizację do Zakładu. Do dnia dzisiejszego wychowankowie związani są z tym świętym miejscem, a ci, którzy opuścili Kościerzynę, wracają sami lub z rodzinami, by złożyć Maryi dziękczynienie i prosić Ją o dalszą opiekę i pomoc.
Wśród wielu czcicieli Matki Bolesnej - gorliwym krzewicielem nabożeństwa do Niej był kapelan Zakładu, ks. Roman Tartyłło. Często przed Jej wizerunkiem odprawiał Mszę św., a przez głoszone słowo Boże wlewał w serca wiernych ufność w przemożne orędownictwo Maryi.

Kult Matki Bożej Bolesnej rozwija się nadal. Nawiedzają to miejsce nie tylko mieszkańcy Kościerzyny z parafii Świętej Trójcy i Zmartwychwstania Pańskiego, ale także pielgrzymują wierni z sąsiednich parafii oraz z dalszych stron Polski, między innymi z Gdańska, Gdyni, Pelplina, Tczewa, Starogardu Gdańskiego, Poznania, Warszawy, Wałbrzycha, a nawet z zagranicy. Dowodem tego jest kilkutomowa Księga łask i podziękowań oraz kilkaset wot wraz z dołączonymi szczególnymi podziękowaniami za powrót do zdrowia, pojednanie w rodzinie, nawrócenie, porzucenie nałogu itp. Często wierni zwracają się do sióstr, prosząc o medaliki i obrazki Pięty oraz o modlitwę w intencji bliskich ich sercu. Czasem w formie wiersza lub pieśni sławią Jej łaskawość.

Źródło http://www.sanktuarium.pl/parafia_swietej_trojcy/historia_parafii.html, http://www.sanktuarium.pl/sanktuarium_mbb

 

Parafia Świętej Trójcy
Plac Jana Pawła II; 83-400; Kościerzyna; woj.: pomorskie
tel.: 0-58/6862650
dekanat: Kościerzyna
diecezja: pelplińska

www: www.sanktuarium.pl

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Czytany 638 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 10 grudzień 2019 12:53

Skomentuj

Komentarz zostanie opublikowany po zatwierdzeniu przez redakcję.


Proszę rozwiązać proste zadanie (blokada antyspamowa):

Skocz do:

Polecamy

Stadnina Kolano
( / Place zabaw)

Zdjęcie z galerii

Ostatnie komentarze

Gościmy

Odwiedza nas 180 gości oraz 0 użytkowników.

szwajcaria-kaszubska.pl