Nowa kaszubska piosenka pięknie zabrzmiała

w Baninie

- To jest świetny pomysł! – podkreślali nauczyciele, którzy przybyli do nowo wybudowanej Szkoły Podstawowej nr 2 w Baninie na I Wojewódzki Konkurs Współczesnej Piosenki Kaszubskiej „Rodny Voice”.

I trzeba podkreślić, że mieli absolutną rację, gdyż zgłosiło się aż jedenaście zespołów i tyle samo solistów, co przeszło najśmielsze oczekiwania organizatorów, czyli SP 2 w Baninie i Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie wspieranych przez Gdyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli.

Prezentacje oparte były na niedawno zakończonym ministerialnym projekcie o tej samej nazwie. Rzecz ta jest w ciągłej fazie rozwoju. Co rusz dochodzą na stronę akademiakaszubska.com nowe utwory i animacje. Obecnie jest ich ponad 50. Z tego repertuaru czerpali wykonawcy. Są tam piosenki skomponowane przez kilkunastu autorów, stąd tak duża ich różnorodność, co udanie wpływało na jakość prezentacji i odbiór licznej widowni.

Wykonawcy przybyli aż z trzech powiatów: kartuskiego, lęborskiego i wejherowskiego. Oceniało ich renomowane jury w składzie : znane wokalistki Karolina Stankowska (Kaszubska Influencerka) i Joanna Gostkowska oraz utalentowany kompozytor Tadeusz Dargacz – wieloletni lider zespołu „Koleczkowianie”.

- Cieszymy się niezmiernie, że te piosenki są ta chętnie wykorzystywane. Wykonania były na bardzo dobrym poziomie, co pozwala nam z dużym optymizmem patrzeć ku przyszłości kaszubskiej muzyki – podkreślał Tadeusz Dargacz podczas rozstrzygnięcia konkursu, które nastąpiło po znakomitym koncercie zespołu „Fucus”.

Fundatorem nagród był Urząd Gminy wraz z Ośrodkiem Kultury i Sportu w Żukowie oraz Starostwo Powiatowe w Kartuzach. Na wręczenie nagród przybyła burmistrz gminy, Mariola Zmudzińska, która osobiście je wręczyła. (aj)

Wszëtczégò nôlepszégò z leżnoscë Dnia Białków

Międzynarodowy Dzień Kobiet – coroczne święto obchodzone 8 marca od 1910 roku. Pierwszy Dzień Kobiet obchodzony był 28 lutego 1909, ustanowiony przez Socjalistyczną Partię Ameryki po zamieszkach i strajkach w Nowym Jorku. Od 1975 roku ONZ obchodzi Międzynarodowy Dzień Kobiet jako dzień uznania „zasług wszystkich kobiet bez względu na podziały narodowościowe, etniczne, językowe, kulturowe, gospodarcze czy polityczne”, zachęcając do „refleksji nad postępem dokonanym w dziedzinie praw kobiet”. Dla ruchów feministycznych święto to jest najważniejszym dniem w roku i szczególną okazją do zabiegania o prawa kobiet i ich współuczestnictwo w życiu politycznym i ekonomicznym.

Zwyczajowo w Dniu Kobiet mężczyźni wręczają znajomym kobietom – matkom, żonom, partnerkom, koleżankom kwiaty i drobne podarunki.

W czasach PRL świętowano ten dzień zarówno w domach, jak i w zakładach pracy. Z okazji tego dnia publikowano portrety kobiet różnych sektorów życia gospodarczego ponieważ w XX wieku, a także współcześnie nie ma dziedziny, w której kobiety nie odgrywałyby ważnej roli. W zakładach pracy czy szkołach Dzień Kobiet był obchodzony obowiązkowo.

Obecnie dąży się do równego traktowania kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach. Obchodzimy zatem zarówno Dzień Kobiet, jak i Dzień Mężczyzn. Obdarowujemy się zatem wzajemnie.

Międzynarodowy Dzień Mężczyzn – obchodzony jest 19 listopada w ponad 80 państwach. Tradycja obchodzenia tego dnia została zapoczątkowana w 1999 w Trynidadzie i Tobago. Dzień ten jest poświęcony promowaniu wartości, jaką mężczyźni wnoszą do świata i podkreślaniu pozytywnych wzorców do naśladowania. W Polsce Dzień Mężczyzny obchodzony jest 10 marca, zaledwie dwa dni po popularnym Dniu Kobiet. Ta data nie jest przypadkowa – jak wiadomo, jest to w kościele katolickim wspomnienie Czterdziestu Męczenników z Sebasty.

Zarówno kobietom, jak mężczyznom z okazji ich święta życzymy wszystkiego najlepszego.

Źródło: Wikipedia

Dom Kultury w Chmielnie w niedzielny wieczór, 22 lutego był miejscem wyjątkowego wydarzenia artystycznego – premiery dwuaktowej opery z librettem w języku kaszubskim pt. „Bursztynowe łzy”. Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki dotacji z programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych w ramach komponentu „Odporność i konkurencyjność gospodarki” Krajowego Planu Odbudowy.

Premiera odbyła się 22 lutego 2026 roku w sali widowiskowej Dom Kultury w Chmielnie, gromadząc licznie przybyłą publiczność, a widowisko spajające muzykę poważną, folklor kaszubski, teatr lalkowy, łączące w składzie wykonawczym profesjonalistów i amatorów-mieszkańców Gminy Chmielno, spotykało się z entuzjastycznym przyjęciem. Wprowadzenie do opery elementów teatru lalkowego zbudowało baśniowy i symboliczny wymiar przedstawienia.

Producent Opery, Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie zamówienie kompozytorskie złożył u Mateusza Ryczka, który napisał muzykę do libretta autorstwa Jarosław Banasia. Libretto na język kaszubski przetłumaczył Dariusz Majkowski.

Projekt połączył środowisko profesjonalnych artystów z lokalną społecznością, tworząc międzypokoleniowe i środowiskowe przedsięwzięcie o wyjątkowym charakterze. Szczególnego znaczenia nabrał fakt, że wśród wykonawców znaleźli się mieszkańcy gminy Chmielno – amatorzy, którzy z ogromnym zaangażowaniem wcielili się w role aktorów i śpiewaków chóralnych, współtworząc to wyjątkowe wydarzenie artystyczne.

Przed licznie zgromadzoną publicznością wystąpili:

- animujący lalki seniorzy z gminy Chmielno: Eugenia Mejer, Katarzyna Wolska, Brunon Plichta, a przygotował ich i reżyserował aktor Marcin Marzec z TEATRU BARNABY.

- Chór Kaszubskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Chmielanie” pod kierownictwem Marii Leszczyńskiej. oraz chór ARIUM na co dzień związane z chmieleńskim ośrodkiem kultury. Przygotowanie wokalne chóru powierzono Dominice Formela.

- soliści:

Aleksandra Kucharska-Szefler (sopran) w roli Juraty,
Zuzanna Topolska-Patejko (mezzosopran) jako Adriana,
Mikołaj Zgódka (tenor) w roli Jakuba – rybaka,
Tomasz Fopke (baryton) jako Gosk – władca Bałtyku,
oraz Agnieszka Gosz (głos biały).

Występującym towarzyszyła Orkiestra Kameralna Progress pod kierownictwem artystycznym i batutą Jana Szczypiorskiego, nadając operze pełne brzmienie i emocjonalną głębię.

Dyrektorem projektu była Edyta Klasa, a koordynację przedsięwzięcia prowadziła Kamila Cichosz.

Opera „Bursztynowe łzy” stała się nie tylko wydarzeniem artystycznym, lecz także manifestacją wspólnoty, tożsamości i żywej kultury Kaszub, łącząc tradycję z nowoczesną formą muzyczno-teatralną.

Link do zdjęć: https://www.sendspace.com/file/yhh1ao

Gminny Ośrodek Kultury w Chmielnie finalizuje wyjątkowy projekt edukacyjno-kulturalny poświęcony odtworzeniu i popularyzacji tradycyjnego kaszubskiego instrumentu ludowego – kôzlô bariny. Zadanie pn. „Jak powstaje kôzlô barina” jest realizowane dzięki dotacji z programu KPO dla KULTURY, który wspiera rozwój sektora kultury i przemysłów kreatywnych w Polsce. Dofinansowanie w wysokości 30 800 zł umożliwiło realizację warsztatów, działań edukacyjnych oraz wydarzeń popularyzujących tradycyjną muzykę Kaszub. Jest to trzeci projekt chmieleńskiego Ośrodka w programie KPO dla Kultury, którego operatorem jest Narodowy Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie.

W ramach przedsięwzięcia czterech uczestników poznaje od podstaw proces powstawania kôzlô bariny – od doboru materiałów, przez konstrukcję poszczególnych elementów, po prace wykończeniowe i omówienie zasad użytkowania instrumentu.

Warsztaty obejmują 140 godzin zajęć praktycznych i mają charakter bezpłatny. Przebieg warsztatów jest utrwalany nagraniem video i opublikowany w internecie. Zakończeniem projektu będzie wystawa tradycyjnych instrumentów z Kaszub z występem kapeli kaszubskiej połączone z wręczeniem certyfikatów ukończenia warsztatów. Wydany zostanie kalendarz prezentujący kaszubskie instrumenty ludowe w wersji tradycyjnej i cyfrowej. 

Wiodącym celem zadania jest międzypokoleniowy przekaz wiedzy i umiejętności w zakresie odtworzenia i wykonania tradycyjnego kaszubskiego instrumentu muzycznego kôzlô bariny, która była przedmiotem badań Pawła Szewki i jest opisana w książce "Narzędzia i instrumenty muzyczne z Kaszub i Kociewia (1982).

Poprowadzenie warsztatów GOKSiR Chmielno powierzył mistrzowi budowy kaszubskich instrumentów ludowych Januszowi Świątkowskiemu ponieważ posiada doświadczenie w pracy w drewnie, zajmuje się odtwarzaniem tradycyjnego ciesielstwa. Był uczniem Tadeusza Makowskiego - mistrza budowy kaszubskich instrumentów ludowych oraz ukończył warsztaty budowy rzępieli prowadzone w 2023 r. przez lutnika Jerzego Holk-Łebińskiego. Jest laureatem konkursu dla artystów ludowych organizowanego przez Polskie Radio „Jawor – u źródeł kultury” w kategorii muzyk- instrumentalista. Jest również członkiem kaszubskiej kapeli Pleskota oraz wielokrotnym laureatem Międzynarodowego Konkursu Gry na Instrumentach Pasterskich w Ciechanowcu. Jest też wytwórcą tradycyjnych kaszubskich instrumentów ludowych, angażuje się w projekty kulturalne mające na celu podtrzymywanie kaszubskiej tradycji. Prowadził w Gminnym Ośrodku Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie w 2024 r. warsztaty budowy kaszubskich narzędzi muzycznych: knara, sznera i kółatka. Realizowany ze środków KPO projekt stanowi kontynuację warsztatów budowy tradycyjnych kaszubskich instrumentów i narzędzi muzycznych, prowadzonych przez Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie. Dotąd zrealizowaliśmy w naszym Domu Kultury przy wsparciu dotacjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego warsztaty budowy instrumentów i narzędzi muzycznych:

diabelskie skrzypce (2016) https://www.youtube.com/watch?v=oTgXh1urAw8&t=8s

burczybas (2017) https://www.youtube.com/watch?v=_oRapCu_fDE

bazuna (2021) https://www.youtube.com/watch?v=_qqB-uIx4Po

ryńczyk (2022) https://www.youtube.com/watch?v=Zsn8DnegEeA

rzępiel (2023) https://www.youtube.com/watch?v=yAqL2qoZa3o

knara (2024) https://www.youtube.com/watch?v=Nk432kNk0U4

sznera (2024)  https://www.youtube.com/watch?v=-hl3ojLa1K0

kółatka (2024) https://www.youtube.com/watch?v=1VJ8JEunYnw